10. 6. 2025: Святочно одкрыли 13-ый рочник лїтньой школы Studium Carpatho-Ruthenorum
В недїлю, 8-го юна 2025-го року, в Пряшові одбыло ся святочне одкрытя Studium Carpatho-Ruthenorum 2025 – Меджінародной лїтнёй школы русиньского языка і културы.
То вже 13-ый річник той вынятковой русиньской лїтнёй школы, котру як єдина на світї орґанізує Пряшівска універзіта в Пряшові – Інштітут русиньского языка і културы. І тот рік векшына штудентів пришла із заграніча. Тритыжднёва школа закінчіть ся офіціално 28-го юна.
Одкрытя Studium Carpatho-Ruthenorum 2025 было тот рік повязане із святкованём Дня Русинів Словакії, котре так само проходило в Пряшові. Зато штуденты і лекторы тогорочной лїтньой школы зышли ся в просторах Театру Йонаша Заборьского, де перед одкрытём проходив ґалапроґрам ку русиньскому святу.
Одкрытя пак одбыло ся у фоає на другім штоцї театру. За Інштітут русиньского языка і културы Пряшівской універзіты – головного орґанізатора школы, приговорила ся на одкрытю його робітничка Мґр. Зденка Цітрякова, ПгД., і єден із лекторів, проф. Павел Роберт Маґочій (на фотцї при мікрофонї).
Штуденты із десятёх держав
Тот рік Меджінародну лїтню школу русиньского языка і културы абсолвує 19 штудентів із десятьох держав. Із Словакії є тот рік лем єдна штудентка, далшы штуденты пришли з близшых і далекых країн.
На Studium Carpatho-Ruthenorum 2025 пришли тот рік заінтересованы із Споєных штатів Америкы, Канады, Новой Зеландії, Австралії, Японії, Нїмецька, Польщі, Чеськой републікы і Україны. Дотеперь лїтню школу абсолвовало 275 штудентів, тогорічных 19 знова розшырить шоры тых, якы мали можлность абсолвовати тоту выняткову в універзітнїм світї школу.
Лекторы учать по русиньскы і по анґліцькы
В рамках лїтнёй школы каждый рік проходить навчалный процес в двох языках – по русиньскы і по анґліцькы.
Курз історії карпатьскых Русинів веде по русиньскы доц. Володимир Фенич, к. н. із Ужгородьской націоналной універзіты, по анґліцькы проф. Др. Павел Роберт Маґочій із Торонтьской універзіты.
Курз русиньского языка буде в русиньскім языку учіти ПгДр. Кветослава Копорова, ПгД., унів. доц. з Інштітуту русиньского языка і културы ПУ. Мґр. Натан Маркс, Пг.Д., із Оклагомской універзіты в США, веде лекції русиньского языка по анґліцькы.
Курз русиньской етноґрафії будуть штуденты мати з Мґр. Тімотейом Федором із Музея русиньской културы в Пряшові, по русиньскы, і з Мґр. Катаринов Бабчаковов, ПгД. із Народного освітнього центру, яка буде мати лекції про анґлоязычных участників школы.
Лекції о русиньскій літературї будуть мати штуденты з доц. Валеріём Падяком, к. н., по русиньскы, на анґліцькім языку буде лекції вести асоц. проф. Др. Ніколас Купеньскый із Академії авіачных сил США.
Окрем лекцій і екскурзії
Лїтня школа русиньского языка, яка тырвать три тыжднї, закінчіть ся святочным передаванём діпломів о абсолвованю в пятніцю, 27-го юна.
Почас школы про штудентів суть приготовлены і супроводны події як творчі варштаты, навщівы музеїв і історічных памяток повязаных з Русинами і русиньсков културов, попутують до русиньскых реґіонів ці навщівлять Театер Александра Духновіча.
Штуденты підуть і до Криницї, на польскім боцї граніцї, де навщівлять Музей Нікіфора, вызначного русиньского інсітного маляря з Лемковины.
Петро МЕДВІДЬ, ЛЕМ.фм, языкова і ґрафічна управа: АРК СР.
