13. 4. 32026: Штефан Штець здобыв платінову платню за албум KarpaTy&Ja

,,Єдно што знам є, же хочу співати. Про люди, про себе. Хочу людём приносити потїху, покій, носталґію, але і дашто нове, котре поможе пережыти і тому старому.ʺ

Русиньскый співак з Кошіць, Штефан Штець, доказав великый карьєрный успіх. За албум KarpaTY&JA  здобыв платінову платню, удїлёвану за міморядный продай і высоку слуханость на діґіталных платформах.

• Памяташ собі на своє перше выступіня?

– Моє перше выступіня было у нас дома, в нашім кошіцькім квартелю. Любив єм співати перед родинов. Доконця, в нашім родиннім архіві маєме VHS казету, де є відео, як коло рождественного строміка співам пісню Мала баба курку, но тогды мі іщі не было барс розуміти.

• Коли єсь в собі почувствовав запалїня про фолклор?

– Думам, же то было в часї, кедь єм як дїтина дома з мамов слухав співанкы, котры в радія грали юбілантам. Нескорше єм їх собі награвав на казету і співав. Мав єм LP платню Маковицька струна ´87, котру єм здер з каждой стороны. Уж тогды єм чув, як ня то дуже бавить.

• Коли  настало рїшіня выдати ся на співацку карьєру?

– Мушу повісти, же ку тому ніґда не пришло. Ніґда єм ся над тым не задумовав. Просто жывот то так вырїшыв, же іде тым напрямом а я ся тому не сперам.

• Люде часто відять лем успіх і не мають понятя, што вшытко за тым є, за тов опонов, кілько людёей, характерів сполупрацює, кедь ся дашто нове творить, кілько барьєр взникать на такій дорозї, кілько роботы, намагы, стресу і слез то стоїть. Люде видять лем тоту романтічну часть, котра ся одбывать на сценї. Прозрадь нашым чітателям, што є важне про тебе при будованю карьєры співака?

– Повів бы єм, же на першім місцю є мій голос. Все веце і веце сі усвідомлюю, же ся о нёго треба старати і дозерати каждый день. Є то зарівно такый псіхолоґічный тиск, жебы одспівати концерты в штонайлїпшій кондіції. Єм чоловік, котрый любить робити роботу на сто процент. А потім є робота на пробах, готовлїня репертоару, робота у штудію. На укор родинного жывота тому присвячую велё часу. Є то робта, як са гварить, 24/7.

• В репертоарї маєш співанкы із Підкарпатя, Лемковины, мелодії з Румуньска, але і нашого реґіону. Дасть ся повісти, же є то така прогулька Карпатами. Многы співанкы знаєме у верзіях іншых іінтерпретів, ты їх облїкаш до нового ґероку, ты їм облїкаш свій ґерок. Подля чого собі выбераш репертоар? Чім тя мусить співанка ословити, жебы єсь ю приняв до свого репертоара?

– Як ся гварить, мусить то клікнути. Кедь то во мі зарезонує, мелодію співанкы не можу выгнати з головы, кедь во мі грає кажда жылка. Роздумую, же може співанкы глядають мене.

• Маєш за собов інтензівный концертный час. Як ся на новорочне турне позераш з одступом часу?

Тот жывот є іде так фрышко, же чоловік не стигне ани выстыти а уже іде далей. Але мушу повісти, же емоції по нашых концертах суть барз міцны. Велёраз єм не годен по концертї заспати, бо в думках єм все на сценї. По довгшім часї ся уж на то позерам праґматічнїше.

• Співаш і по словацькы. Є твоїм заміром приближыти ся словацькій публіцї?

– Велё концертуєме і мімо нашых реґіонів. Даколи є тых концертів про словацьку публіку веце як про русиньску. Вшытка честь словацькій публіцї за то, же даколи і высше годины слухають співанкы, котрым не розуміють. Кедь заспіваєме по словацькы, віджу, же собі тоты люде на кус оддыхнуть, бо не мусять так напинати уха. Співати по словацькы є про мене таксамо природне, бо єм ся народив і выростав у Кошіцях, в словацькім середовиску. Є то про мене нормалне перепінати меджі языками цїлый жывот, ани ся над тым не задумую.І так є то і на сценї.

• Як ся докажеш вырівнати з крітіков, кедь даяка прийде?

– Кедь чоловік дашто робить публічно, мусить з тым раховати, же прийде даяка крітіка. Кедь є конштруктівна а мать чоловіку помочі, так ю прийму, ці ся мі то в тім моментї любить, або нїт. Нескорше віджу, же ня то посунуло. Але є і така крітіка, котра, як ся у нас гварить – ани пришыти, ани приплатати. Жыєме добу онлайн гейту а і коло мене даколи перелетить, але я го охаблям летїти дале.

•  Што тя іншпірує?

Іншпірація є жывот сам. Што чоловік жыє, з кым ся стрїчать, што хоче повісти людём, што го тїшыть, або болить. Не знам, што буде завтра, але може ся стати, же ся стрїчу з даяков іншпіраціёв.

• Што про тебе значіть далше оцїнїня – третя платінова платня?

– Є то про мене велика сатісфакція нашой роботы.Гварю нашой, зато же велику роботу робить і капела, і моя манажерка і вшыткы люде, котры даякым способом з нами сполупрацують. Головнї ся тїшу, же в часї, коли собі чоловік не мусить куповати CD, жебы ся дістав ку музицї, ся нам подарило здобыти платінову платню за продай. То є доказом підпоры нашых фанушіків. Вказали нам, же нас хотять слухати і підпорити нашу роботу.

• Кебы єсь мав порівнати вшыткы три вашы албумы, в чім суть інакшы? Де ся посувать ваша інтерпретація?

– Каждый албум є з іншой етапы мого жывота. Перше было CD, на котре єм наспівав співанкы, котры єм довго носив в голові. Были то співанкы з дому. На другім CD є відїти і творчость, котров сьме ся намагали перейти і до іншых музичных жанрів. А на послїднїм CD є чути веце моёй авторьской роботы і звук, за котрым бы сьме хотїли іти дале.

• Якы маш амбіції до будучности?

– Не давам сі даякі довгодобы цїлї. А не є то ани мій даякый софістікованый приступ, але жывот, родина і фрышна доба. Єдно што знам є, же хочу співати. Про людей, про себе. Хочу людём приносити потїху, покій, носталґію, але і дашто нове, котре поможе пережыти і тому старому.

     • Што бы єсь одказав молодежи, котра ся хоче занимати співом і музиков?

– Няй то роблять. Няй слухають себе, свій голос, музику, котра у них резонує а робить їх щастливыма. Робити музику не є змаганя. Є то жывот, є то дашто, што бы мало быти автентічне, што одкрывать душу чоловіка, але не цалком, зато же тайна, котру маме у собі, сі треба цїніти, зато же сьме вшыткы іншы, а в тім є тота краса.

Розговор вела Мґр. Домініка НОВОТНА