16. 8. 2024: Так досправды

Я пересвідченый, же на нас холем думать.

Кедь єм быв у маю на сеймі Русиньской оброды, де єм быв представленый втогды іщі як член порадного орґану про меншыны презіденткы Зузаны Чапутовой, єден із участных політіків владной коаліції собі не одпустив позначку.

Было уж по презідентьскых вольбах, в котрых выграв коалічный кандідат Петер Пеллеґріні, і так пан політік мусив додати, ясно, же на моє конто, штось в тім дусї, же новый презідент бізовно буде робити і про меншыны, а нелем декларатівно, як презідентка Чапутова, але так досправды.

Не буду робити оцїнку того, што робила або не робила презідентка Зузана Чапутова про меншыны, не быв бы єм обєктівный, але обвиніня з того, же дїла робила лем декларатівно єм не чув першый раз із того політічного табора. Як кебы тым політікам хыбили основны знаня о тім, як фунґує дїлїня моци в державі, і не знали, хто є леґіслатівный, хто выконный орґан, і якы права має презідент.

Або як кебы забыли на то, як они самы знали нераз підкопнути ногы, лем жебы была презідентка неприятель чісло єден.

Што можу сконштатовати є факт, же презідентка Чапутова іщі перед своёв інавґураціёв мала зробленый склад свого помічного порадного орґану про меншыны, і была першым презідентом Словацькой републікы, котрый і такым способом хотїв комуніковати з меншынами, чути о їх проблемах, чути їх погляды на дїла, котры ся роблять або о котрых має вырїшовати своїм підписом.

Уж не мусиме бісїдовати о стрїчах із представителями меншын в реґіонах, ці то, же ани єден рік не забыла при передаваню найвысшых державных нагород на членів народностных меншын.

Надії, о котрых бісїдовав і споминаный політік на сеймі Русиньской оброды, затля якось не видїти. Петер Пеллеґріні дотеперь не скликав такый самый або подобный порадный орґан, представителї меншын не были покликаны ани на інавґурацію.

По двох місяцях в урядї якось не відїти жадну меншынову аґенду, з котрой бы сьме ся могли тїшыти, або о котрій бы сьме могли повісти, же є то іщі лїпше, як за попереднёй презіденткы. Властно о меншынах презідент Пеллеґріні не повів нич ани при своїй інавґурації, а окрем єдного інтервю по наступлїню до уряду, де спомянув, же з меншынами хоче комуніковати, є о аґендї меншын в Презідентьскім палаці тихо.

Я розумію, є того велё, і не дасть ся вшытко такой. Теперь треба главно підписовати вшыткы законы, котры владна коаліція схвалює, і котрыма ничіть вшыткы демократічны прінціпы, робить безкарныма своїх політічных цімборів замішаных до великых кавз ці забезпечіть дожывотный фінанчный бенефіт про єдиного председу влады, того сучасного – Роберта Фіца.

Но і так вірю, же предсі лем прийде час і на меншыны. Тадь мадярьска партія Аліанція зробила перед вольбами політічный кшефт, кедь сучасного презідента перед другым колом підпорила, а русиньскы реґіоны так само масово голосовали за кандідата, котрый став презідентом. То бы їм предсі не забыв.

І кедь ся затля в Презідентьскім палаці в повязаню з меншыновов аґендов якось нич не дїє, не вірю тому, же презідент скламе надії, котры до нёго были вложены. Котры до нёго вкладали і членове народностных меншын. Докінця і політічнов підпоров. Лем треба час.

Покля тот час прийде, мы можеме думати о тім, што вшытко про нас планує. Бо я пересвідченый о тім, же на нас холем думать. І кедь ніч не робить. Але думать. А не декларатівно! Так досправы.

Петро МЕДВІДЬ. Статя была написана як коментарь „Вступне до контроли“ лемківского радія lem.fm. Ґрафічна і языкова управа: АРК в СР. Фото: Pixabay.com.

Ґрафічна і языкова управа: АРК в СР.