19. 9. 2024: Меншыновый фонд буде господарити з 8,8 міліонами евр. Парламент схвалив новелізацію закона

Пропозіції робочой ґрупы не были запрацованы.

Меншыновый фонд буде мати по новому алокованых 8,8 міліона евр на рік. Выходить то із новелізації Закона о Фондї на підпору културы народностны меншын, котру у віторок, 17-го септембра 2024-го року, схвалили посланцї Народной рады Словацькой републікы.

Фонд так буде мати о пів міліона евр веце, што є повязане з тым, же у 2023-ім роцї Словакія признала далшу, вже 14-ту народностну меншыну – Вєтнамцїв. Підпору так по новому буде діставати і тота меншына. Дотеперь фон господарив з розрахунком на уровни 8,3 міліона евр.

Веце і на ход фонду

Новелізація закона приносить і зміну чісла членів Справной рады Фонду на підпору културы народностных меншын. Дотеперь їх было 15, в новелізації пише ся о 17-ох членах.

„Кедьже за коордіначну раду або фахову раду вєтнамской народностной меншыны прибуде в справній радї фонду єден член, справна рада бы мала парове чісло членів. З той причіны пропонує ся, жебы міністерка културы Словацькой републікы меновала і одкликовала двох членів справной рады. Справна рада так буде мати 17 членів,“ пояснили передкладателі новелізації, котрыма были посланцї коаліції.

По новому ся так само підвышыть проценто із встановленый грошей фонду, котры може фонд схосновати на властный ход, конкретно із шість на сім процент. Тото было подля передкладателїв потрібне з причіны того, же были підняты здравотны одводы од початку рока, а так само суть векшы кельчікы фонду на енерґії.

Міністерка новелізацію вітать

Міністерка културы Мартіна Шімковічова схвалїня новелізації закона о фондї парламентом привітала.

„Зміны у фондї вітам, бо то посилнить поставлїня далшой з меншын жыючой на Словакії. Надїю ся, же і вдяка послїднї змінам, котры з новелізації выходять, фонд іщі лїпше буде годен повнити собі свою верейноправну функцію, што в конечнім дослїдку буде на благо вшыткых народностных меншын,“ повіла міністерка.

Припомінкы робочой ґрупы не запрацовали

По новелізації закона о фондї кликали народностны меншны вже давно. Акутна потреба новелізовати го пришла по тім, што урядницька влада Людовіта Одора в минувшім роцї признала вєтнамску народностну меншыну за 14-ту офіціалну меншыну на Словакії.

Выбор про народностны меншыны і етнічны ґрупы Рады влады Словацькой републікы про людьскы права, народностны меншыны і родову рівность, занимав ся темов новелізації закона на своїм засїданю в септембрї 2023-го року. Выбор втогды прияв узнесїня, котрым дав задачу втогдышнёму уповномоченому про народностны меншыны Ласлови Буковскому, же скликав робочу ґрупу, в котрій бы были і представителї меншын, і котра бы приготовила новелізацію закона.

Причін, чом меншыны хотїли брати участь на приготовлїню новелізації было веце. По перше, по роках фунґованя фонду меншыны відїли, што не фунґує, што бы могло злїпшыти ся, і тоты зміны треба запрацовати до закона. Меншыны просто хотїли векшу новелізацію, не лем векшу алокацію фінанцій і прикапчаня Вєтнамцїв на грошы з меншынового фонду.

По друге, меншынам была на данім засїданю вказана таблічка, котру приготовило Міністерство културы Словацькой републікы, подля котрой бы Вєтнамцї мали дістати 1,2 процента з розрахунку фонду, а взяти бы ся по десятинках процент мало найвекшым меншынам – мадярьскій, ромскій і русиньскій.

В конечнім дослїдку бы нихто по новому не мав менше грошей в абсолутных чіслах, бо раховало ся із 8,8 міліонами, з котрыма фонд буде ґаздовати, но три найвекшы меншыны бы мали менше проценто. Проти того озвала ся і русиньска меншына, бо і кедь фінанчно на тім не буде гірше по новому, але Русины радікално наросли в послїднїм списованю, а новелізація закона то нияк не рефлектовала.

Робоча ґрупа выникла, но мала лем єдно засїданя, і то в октобрї минувшого року. Далше засїданя мало быти в марцї того року, но было одкликане. Наконець жадны пропозіції робочой ґрупы не были запрацованы до новелізації, і зробила ся лем зміна, котру резорт културы одпрезентовав на засїданю выбору в септембрї минувшого року.

В припадї Русинів платить, же по новелізації не будуть мати менше грошей, но будуть мати менше проценто з розрахунку фонду, хоць подля даных із списовань їх чісло од 2011-го до 2021-го року наросло із 33 482 на 63 556 особ.

Петро МЕДВІДЬ, ЛЕМ.фм, языкова і ґрафічна управа: АРК в СР.