2. 12. 2025: Академія русиньской културы в СР выдала першу книжку приповідок про вшыткы катеґорії русиньскых дїтей – ПРИПОВІДКОВА КРАЇНА

По роцї 1989 на Словакії вышло веце як 300 книг у русиньскім языку, але лем приближно 15 книжок были приповідкы, котры выдали різны выдавательства респ. обчаньскы здружіня як Русиньска оброда на Словеньску, молоды.Русины, Колисочка – Kolíska ці tota agentúra. Aле обчаньске здружіня Академія русиньской културы в Словацькій републіцї дотеперь не выдало ани єдну книжку приповідок. Теперь і тото выдавательство-обчаньске здружіня выдало свою першу книжку приповідок, а то їх перекладів із словацького языка до русиньского.

Доц. ПгДр. Анна Плїшкова, ПгД., унів. проф. як директорка Інштітуту русиньского языка і културы на Пряшівскій універзітї в Пряшові пришла з добров думков – запоїти до выберу і перекладу приповідок своїх штудентів. З того выникнув выбір 28 приповідок знамых писателїв як Ганс Хрістіан Андерсен, Чарлс Дікенс, Павол Допшіньскый, Божена Нємцова, але ай іншых менше знамых писателїв ці народных приповідок. До того проєкту запоїли ся штуденты русиньского языка і літературы спомянутого інштітуту під веджінём їх директоркы-учітелькы, а то О. Шішканинець, Е. Ірчак, Л. Кралёва, Ґ. Галас, Д. Шутіёва, А. Ґніпова, Е. Скуба, В. Балаж, А. Щур, С. Збоян, А. Бараннікова, В. Гулаткан, М. Гапак і М. Сівчова, котра ку переложеным приповідкам зробила красны ілустрації.

Вшыткы сьме пересвідчены, же учіти ся материньскый язык треба од менменшого віку дїтей а жанер приповідкы є тым найлїпшым іштрументом. Дїтина внимать і пізнїше учіть ся русиньскый язык нелем в школї, але частїше дома, зато є ту велика потреба приповідок. Теперь ся предкладають і такы приповідкы, котры суть менше знамы, а тот выбір давать можность собі їх прочітати. Зато вітаме першу репрезентатівну книгу приповідок – Приповідкова країна (Rozprávková krajina) од выдавателя – обчаньского здружіня Академія русиньской културы в СР, котра буде збогачінём русиньской літературы на Словакії в общім, але главно выдань книжок про дїти.

Приповідкы учать дїти свому материньскому языку, але і помагають їх фантазії. Дїти днесь веце часу бавлять ся на компютерах, нотбуках ці таблетах, але менше беруть до рукы книжку, так істо їх родічі, котры помалы одвыкають чітати дїтём приповідкы, главно перед спанём. Можно к меншій направі в тым дїлї послужыть новый выбір приповідок в русиньскім языку на Словакії. І праві тота книжка є выдана в сучасній платній подобі русиньского літературного языка, але не в іншых подобах русиньского языка, якы поужывають дакотры іншы выдавателї. Тот сучасный выбір приповідок у русиньскім языку є правилным і добрым помічником при навчаню русиньского списовного языка.

З рецензії Мґр. Михала ПAВЛІЧА, ПгД., Інштітут русиньского языка і културы Пряшівской універзіты в Пряшові.