20. 10. 2025: ОСРС поведе Мілан Ян Піліп. ПСК має русиньского амбасадора

В Пряшові ся в просторах СНМ – Музея русиньской културы в пятніцю, 17-го октобра 2025 р., одбыло 39-те засїданя Округлого стола Русинів Словакії (ОСРС). Платформа, в котрій суть здружены русиньскы орґанізації, інштітуції, але і незалежны актівісты, зробила оцїнку роботы за попереднїй період і выбрала собі нове веджіня. ОСРС поведе Мілан Ян Піліп.

На засїданю біланцовав роботу ОСРС за послїднї два трирочны періоды Петро Штефаняк, котрому кончів другый мандат на позіції председы, і подля штатуту не міг далше продовжовати в тій функції.

Штефаняк вів ОСРС в часї, котрый выжадовав много роботы. Словакію чекало списованя жытелїв, на котре Русины хотїли добрї приготовити ся, што собі выжадовало добру кампань, але і далшы актівности, котры мали русиньске населїня на Словакії мобілізовати. Навеце в тім часї пришла пандемія, і так з контактовой кампани, з котров ОСРС раховав, мусило ся выцофати, і глядали ся новы, передовшыткым онлайн средства про ословлїня штонайвекшой кількости людей.

І вдяка інтензівній роботї председы Штефаняка може платформа оцїнити кампань і далшы актівности, котры почас посліднїх років зреалізовали ся, за успішны.

Председа, котрый кончів, так само припомянув, же ся му почас своїх двох мандатів вєдно із членами презідії подарило зінтензівнити комунікацію, робочі стрїчі із представителями державной справы, самосправы, публічных інштітуцій, представителями церькви, з цїлём в окремых областях жывота просаджовати інтересы Русинів жыючіх на Словакії.

Штефанякови так само подарило ся посилнити ОСРС тым, же до нёго притягнув новы орґанізації, а так само была посилнена сполупраца із нечленьскыма орґанізаціями, передовшыткым із Русиньсков обродов на Словеньску, котрой председа Мартін Караш быв часто покликаный на робочі стрїчі, котры ініціовав ОСРС, а так само із Русиньсков обродов комуніковала у важных вопросах презідія платформы, робило ся вєдно на кампани перед списованём жытелїв. Членове ОСРС подяковали Штефанякови за ёго інтензівну роботу почас двох функчных періодів.

На засїданю были поданы інформації і о дїятельности а резултатах роботы окремых комісій, котры при ОСРС фунґують. При тій темі было спомянуте, же Рада єрархів Ґрекокатолицькой церькви sui iuris на Словакії дала згоду, жебы од 1-го авґуста того року міг хосновати ся русиньскый переклад Літурґії св. Йоана Златоустого, чім русиньскый язык на Словакії став і повноцїнным літурґічным языком ґрекокатоликів.

ОСРС высловлює вдяку ґрекокатолицькым єпіскопам, котры і тым проявили своє душпастырьске стараня ся о русиньскых ґрекокатоликів, але і вшыткым, котры уж штири десяткы років трудять ся над русиньскыма літурґічныма і біблічныма перекладами. Окрема подяка належыть Высокопреосвященому владыкови Йонови Максимови, пряшівскому архієпіскопови і митрополітови, котрый дав благословлїня на выданя русиньского Літурґікону.

Меджі гостями быв на засїданю Ян Коцак, ведучій Оддїлїня проєктового ряджіня Пряшівского самосправного краю (ПСК). Іщі початком септембра платформа стрїтила ся із председом ПСК Міланом Маєрьскым, як і з представителями веце оддїлїнь ПСК. В тім краю жыє найвекше чісло Русинів. Стрїча была заміряна на область транспорту – двоязычны написы на доповнюючіх знаках на драгах ці на біціґлёевых стежках, што закон не выжадує, але уможнює, на културны інштітуції і комунікацію, в рамках чого бісїдовало ся наприклад о освітнїх центрах, котры бы ся старали і о русиньску културу, о купованю русиньскых книжок до бібліотек ПСК, о реґіоналнім розвитку, можливости навчаня русиньского языка або реґіоналной выховы із елементами русиньского языка на середнїх школах ПСК, а одкрыв ся і вопрос русиньского амбасадора при ПСК.

Коцак, котрого участёв на засїданю ОСРС повірив председа Маєрьскый, одпрезентовав, у котрых споминаных областях і якым способом бы была можна сполупраца, а так само вказав на то, же в дакотрых областях уж днесь ПСК має намагу, жебы были наповнены і інтересы Русинів, а головно, жебы до русиньскых реґіонів пришов розвиток.

Коцак, котрый сам є  Русином, пришов на засїданя із декретом підписаным председом ПСК Міланом Маєрьскым, котрым од 16-го октобра того року выменовав Яна Коцака за русиньского амбасадора, котрый є одповідный за кооперацію при підпорї і розвитку русиньской комуніты Пряшівского самосправного краю і в котрого комепетенції є область транспорту, културных інштітуцій і комунікації, реґіоналного розвитку і школства.

Амбасадор має подля декрету помочі у сполупраці Уряду ПСК, орґанізацій, котрых є ПСК зряджователём, русиньскых сел і русиньскых орґанізацій. Коцак апеловав, жебы го русиньскы орґанізації і інштітуції при будьякых проблемах, при котрых рїшіню бы міг ПСК помочі, контактовали.

ОСРС є вдячный за тот напомічный крок пряшівского жупана Мілана Маєрьского, і вірить, же то початок доброй і інтензівной сполупраці, котрой резултаты позітівно будуть чути Русины, котры жыють в ПСК, але і обще на Словакії.

На кінцю засїданя собі ОСРС выбрало нове веджіня. Слідуючі три рокы поведе платформу Мілан Ян Піліп, догворочный русиньскый актівіста, котрый стояв при основаню ОСРС. Тот потвердив, же хоче далше продовжовати в роботї свого попередника і посилнёвати позіцію ОСРС як релевантного представителя Русинів на Словакії, але і поставлїня русиньской народностной меншыны обще.

В презідії будуть в слїдуючім періодї Зденка Цітрякова за індівідуалных членів, Петро Штефаняк за колектівных членів, Петро Медвідь як член Рады влады СР про народностны меншыны і єдночасно прес-секретарь ОСРС, Александер Грічко і Йосиф Бадіда за комсії при ОСРС, а Мафтей Допіряк, котрый є секретарём ОСРС.

Мілан Ян Піліп

Мілан Ян Піліп (1980 р.) выштудовав політолоґію і філозофію на Філозофічній факулті Пряшівской універзіты в Пряшові. Є русиньскым актівістом, председом Містной орґанізації Русиньской оброды на Словеньску в Братїславі. Стояв при выникнутю ОСРС, в котрім уж быв у функції секретаря, але 9 місяців, меджі роками 2016 аж 2017, і у функції председы.

Од 2015-го року быв членом Выбору про народностны меншыны і етнічны ґрупы Рады влады СР про людьскы права, народностны меншыны і родову рівность за русиньску меншыну, меджі роками 2019 аж 2021 быв підпредседом выбору. Од 2025-го року є членом Рады влады СР про народностны меншыны за Русинів, в котрій быв выбратый і за председу Палаты народностных меншын.

Моментално є і членом робочой ґрупы, котра приготовлює леґіслатівный замір закона о народностных меншынах. Од 2014 року є незалежным містьскым посланцём в Бардеёві. Меджі роками 2020 аж 2023 быв председом Уряду Словаків жыючіх в загранічу. Є автором триязычной русиньско-словацько-анґліцькой публікації Русиньска народна сімболіка, котра вышла у 2014-ім роцї.

Петро Медвідь, прес-секретарь ОСРС, веце інформацій на: okruhly-stol.sk. Ґрафічна і языкова управа: АРК СР.