4. 8. 2025: Новым директором меншынового фонду став Ян Штовка. Мадярьска аліанція звернула ся до прокуратуры
Поданя на прокуратуру іде і з боку меншын.
Новым директором Фонду на підпору културы народностных меншын од пятніцї 1-го авґуста 2025-го року став Ян Штовка. На основі конкурзу го до функції выменовала міністерка културы Словацькой републікы Мартіна Шімковічова (номінантка SNS). Інформовав о тім резорт културы, пише аґентура TASR.
Політічна партія Magyar Szövetség – Мадярьска аліанція в дїлї цїлого выберового процесу вже звернула ся із поданём до Ґенералной прокуратуры Словацькой републікы. Поданя давають і представителї меншын.
Музикант і фотоґраф
Резорт културы припомянув, же Ян Штовка як довгорічный умелецькый шеф фолклорного колектіву Dúbrava і прімаш веце музичных ґруп актівно занимав ся захованём і розвитком традічной културы. Прімашом быв єден час і в Піддукляньскім умелецькім людовім суборї (ПУЛС).
„Сполупрацовав на многых културных і общественных подіях, на рочніцях пряшівского шпыталю ці на выробі документарных і умелецькых проєктів,“ додало міністерство.
„Є носителёмм престіжного европского тітулу Master Qualified European Photographer (MQEP), котрый удїлює Федерація европскых професіоналных фотоґрафів,“ інформовав далше резорт културы з тым, же приближыв у повязаню з тым Штовкову сполупрацу з інштітуціями як суть STVR, Slovakia Travel ці Пряшівскый самосправный край, і творїня десяток візуалных проєктів, котры пропаґовали културны цїнности і ідентіту реґіонів Словакії.
Штовка быв на кінцю місяця май того року єдным із чотырёх кандідатів, котры приголосили ся на конкурз до функції директора Піддукляньского умелецького людового субору. В конкурзї быв неуспішный, выграв Вільям Микула, котрый быв од початку рока повіреный веджінём ансамблю.
Нетранспарентный процес
Цїлый процес выбераня нового директора меншынового фонду є крітікованый як нетранспарентный.
Бывшій директорцї Аленї Котвановій скінчів мандат 31-го юла. Сама уж не хотїла кандідовати. Хоць Міністерство културы Словацькой републікы знало, же директорцї кінчіть мандат, конкурз выписало аж 1-го юла. Заінтересованы ся могли приголосити до 10-го юла, што само о собі выкликовало вопрос, ці мож стигнути кандідатови выпрацовати вшыткы матеріалы, котры треба было доложыти. Покля о конкурзї не знав скорше.
Резорт културы пак не публїковав мена кандідатів, котры ся приголосили. Од людей із міністерства, котры хотїли зістати в анонімітї, мож было дізнати ся, же ся приголосило пять кандідатів, із того лем трёме сповнили условія.
Міністерство не зробило публічне выслухованя кандідатів, як то было в попередніх припадах, кедь ся выберав директор фонду, конкурз быв за запертыма дверями. Так само на роздїл од минувшых конкурзів резорт културы не дав до комісії представителя робітників фонду, ани представителя фаховцїв із даной области. В комісії мало чотырёх членів міністерство і єден член быв номінованый уповномоченым влады СР про народностны меншыны. Уповномоченый Акош Горонь номіновав Андраша Каллая – члена Рады влады СР про народностны меншыны за мадярьску меншыну. Єден член за меншыны не мав реално можность дашто овливнити.
Конкурз одбыв ся 24-го юла. Наконець пришли лем двоми кандідаты, з котрых успішно, з веце пунктами, мав одыйти Ян Штовка.
Аліанція звернула ся до прокуратуры
Процес уж скрітіковав член Выбору Народной рады Словацькой републікы про културу і медії, депутат за KDH – Йозеф Гайко. Крітіковав резорт културы за нетранспарентность і „тайный режім“ цїлого процесу. Вказовав на абсенцію інформацій о кандідатах і складї конкурзной комісії. Резорт тоты обвинїня одшмарив, выголосив, же цїлый процес быв у згодї зо законом.
Такой по конкурзі реаґовала і партія Magyar Szövetség – Мадярьска аліанція. Тота уж подала на Ґенералну прокуратуру Словацькой републікы поданя на пробаданя цілого поступу при конкурзї.
Як інформовала аґентура SITA, партія припомянула, же як першы вказали на нетранспарентность процесу. Міністерство Аліанція крітіковала наприклад і за то, же інформацію о конкурзі публіковало лем на сайтї profesia.sk, но так само за курту, лем 10-днёву добу, на подаваня кандідатур і непублікованя мен кандідатів.
„Выслуханя кандідатів одбыло ся за запертыма дверями, Міністерство културы СР утаїло і склад комісії, і выслїдкы оцїнкы проєктів ряджіня Фонду на підпору културы народностных меншын. В незгодї із хоснованов практіков была публіка выключена із процесу, участь представителям народностных меншын і културной общіны на выслухованю кандідатів не была уможнена,“ інформовала Аліанція.
„Од прокуратуры очекуєме пробаданя тых практік. Фонд є верейноправна інштітуція, котрой задачов є підпора културы і научных актівностей народностных меншын. Має ку діспозіції 8,8 міліона евр, выберовый процес на посаду нового директора мусить проходити під публічнов контролёв,“ высловив ся председа партії Magyar Szövetség – Мадярьска аліанція Ласло Ґубік. Повів, же проти поступів резорту културы не протестують першый раз. Минувшый рік поставили ся проти пропозіції строгішого языкового закона, а протестовали і проти планованого злучованя народностных музеїв.
Цїлый процес выбераня нового директора меншынового фонду крітіковали уж і далшы політіци з опозічных політічных субєктів.
Поданя і з боку меншын
Ґенерална прокуратура Словацькой републікы буде занимати ся аж двома поданями в тім дїлї. Окрем споминаной політічной партії поданя приготовили і дакотры членове Рады влады Словацькой републікы про народностны меншыны – Палаты народностных меншын.
Поданя з боку меншын дефінує три проблематічны области – нетранспарентный поступ, порушіня або обходжіня закона і недостаточна участь народностных меншын на цїлім процесї. Одкликують ся при тім на Конштітуцію Словацькой републікы, далшы словацькы законы, але і меджінародны договоры і документы, якы дотуляють ся прав народностных меншын, і котрых Словацька републіка є сіґнатарём.
Петро МЕДВІДЬ, ЛЕМ.фм, языкова і ґрафічна управа: АРК СР.
